Hizmet sözleşmesi örneği: maddeler ve online imza rehberi
Bir web sitesi tasarımı, muhasebe danışmanlığı, sosyal medya yönetimi veya yazılım geliştirme işi… Hizmetin kapsamı ne kadar net yazılırsa, “bu iş anlaşmaya dahil miydi?” tartışması o kadar az yaşanır. Bu rehberde hizmet sözleşmesinin temel maddelerini ve hukuki çerçevesini anlatıyoruz.
Hizmet sözleşmesinin hukuki niteliği
Günlük dilde “hizmet sözleşmesi” denilen anlaşmalar, hukuken çoğunlukla iki türden birine girer. Bir sonucun teslimi taahhüt ediliyorsa (bir logo, bir web sitesi, bir yazılım modülü) bu genellikle eser sözleşmesidir (TBK md. 470 vd.). Belirli bir sonucu garanti etmeden özenle iş görme taahhüt ediliyorsa (danışmanlık, hukuki veya mali hizmet, sosyal medya yönetimi) vekâlet sözleşmesi hükümleri uygulanır (TBK md. 502 vd.).
Bu ayrım önemlidir: eser sözleşmesinde yüklenici eserin ayıplarından sorumludur; vekâlet sözleşmesinde ise iş, özenle yürütüldüğü sürece sonuç garanti edilmez ve taraflar kural olarak sözleşmeyi her zaman sona erdirebilir (TBK md. 512). Sözleşmenizde hizmetin hangi nitelikte olduğunu ve beklenen çıktıyı açıkça yazmak bu belirsizliği azaltır.
İş sözleşmesiyle karıştırmayın
Hizmet veren kişi, işverenin talimatı altında, belirli çalışma saatleriyle ve sürekli olarak çalışıyorsa ilişki adı ne olursa olsun bir iş sözleşmesi sayılabilir. Bu durumda İş Kanunu ve sosyal güvenlik yükümlülükleri gündeme gelir. Bağımsız çalışma ilişkisi kurmak istiyorsanız sözleşmenin uygulamada da buna uygun olmasına dikkat edin.
Hizmet sözleşmesinde bulunması gereken maddeler
- Taraflar
- Hizmet alan ve hizmet verenin ad soyad veya unvanı, vergi numarası, adres ve iletişim bilgileri.
- Hizmetin kapsamı
- Yapılacak işlerin tek tek listesi, teslim edilecek çıktılar ve kapsam dışında kalan işler. Revizyon sayısı gibi sınırlar burada belirtilir.
- Süre ve takvim
- Başlangıç tarihi, ara teslimler (kilometre taşları) ve bitiş tarihi; tek seferlik iş mi, aylık devam eden hizmet mi olduğu.
- Bedel ve ödeme
- Toplam veya aylık bedel, KDV dahil olup olmadığı, ödeme takvimi, avans ve fatura koşulları; bedel döviz cinsindense hangi kurun esas alınacağı.
- Kabul süreci
- Teslim edilen işin ne kadar süre içinde kontrol edileceği, itiraz yöntemi ve süre içinde itiraz edilmezse işin kabul edilmiş sayılacağı.
- Fikri mülkiyet
- Üretilen tasarım, metin veya yazılım üzerindeki hakların kime ait olacağı, hangi hakların hangi süre ve yer için devredildiği.
- Gizlilik
- Hizmet sırasında öğrenilen ticari bilgilerin korunması; gerekirse ayrı bir gizlilik sözleşmesi (NDA).
- Fesih ve cezai şart
- Hangi durumlarda sözleşmenin sona erdirilebileceği, bildirim süreleri, o güne kadar yapılan işin bedeli ve varsa cezai şart.
Fikri haklar devrinde yazılı şekil şartı
Tasarım, metin, fotoğraf veya yazılım gibi işlerde fikri hakların devri sık atlanan bir konudur. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na göre mali haklara ilişkin sözleşmelerin yazılı olması ve devredilen hakların ayrı ayrı gösterilmesi gerekir (FSEK md. 52). “Tüm haklar devredilmiştir” gibi genel bir ifade yerine çoğaltma, yayma, işleme ve umuma iletim gibi hakların tek tek sayılması önerilir.
Kanun burada yazılı şekli bir geçerlilik şartı olarak aradığı için, kapsamlı bir fikri hak devrini nitelikli (güvenli) elektronik imza veya ıslak imzayla da belgelemenizi öneririz. EPARAF üzerindeki SMS doğrulamalı imza, hizmet ilişkisinin kendisini ve tarafların mutabakatını kayıt altına almak için uygundur; yazılı şekil şartının nasıl sağlanacağı konusunda bir avukattan görüş alabilirsiniz.
Sorumluluk sınırı ve cezai şart
Taraflar sorumluluğu belirli bir tutarla sınırlayabilir; ancak ağır kusurdan doğacak sorumluluğu önceden kaldıran anlaşmalar kesin olarak hükümsüzdür (TBK md. 115). Cezai şart kararlaştırıldığında, hâkim fahiş gördüğü cezayı kendiliğinden indirebilir (TBK md. 182). Tacirler arasındaki sözleşmelerde ise tacir sıfatındaki borçlu, cezanın fahiş olduğunu ileri sürerek indirim isteyemez (TTK md. 22).
EPARAF ile hizmet sözleşmesi nasıl hazırlanır?
- 1Hesabınıza giriş yapın ve sözleşme türleri arasından hizmet sözleşmesini seçin.
- 2Sihirbazda tarafları, hizmetin kapsamını, süreyi, bedeli (TL veya döviz) ve ödeme koşullarını girin; özel şartlarınızı ekleyin.
- 3Oluşan taslağı önizleyin ve karşı tarafa 8 haneli paylaşım kodunu gönderin.
- 4Karşı taraf koda girerek sözleşmeye katılır, metni inceler ve SMS koduyla kendi imzasını atar; siz de kendi imzanızı atarsınız.
- 5Sözleşme aktifleştiğinde imzalı PDF dondurulur, zaman damgası alınır ve iki taraf da belgeye ve doğrulama koduna erişir.
Daha sağlam bir hizmet sözleşmesi için ipuçları
- Kapsamı “web sitesi yapılacak” gibi genel ifadelerle değil, sayfa sayısı, özellikler ve teslim formatıyla yazın.
- Revizyon hakkını sayıyla sınırlayın; ek revizyonların ücretini belirtin.
- Ödemeyi kilometre taşlarına bağlayın; avans oranını yazın.
- İletişimin hangi kanaldan yapılacağını ve onayların nasıl verileceğini belirleyin.
- Sözleşme sona erdiğinde dosyaların, erişim bilgilerinin ve hesapların nasıl devredileceğini yazın.
Sık sorulan sorular
Hizmet sözleşmesi online imzalanabilir mi?
Evet. Hizmet sözleşmesi için kanun genel olarak özel bir şekil aramaz; taraflar sözleşmeyi dijital ortamda kurup imzalayabilir. Fikri hakların devri gibi kanunun yazılı şekil aradığı konularda ise nitelikli elektronik imza veya ıslak imza önerilir.
Hizmet sözleşmesi ile iş sözleşmesi arasındaki fark nedir?
İş sözleşmesinde çalışan, işverenin talimatı altında bağımlı olarak çalışır ve ücret alır. Hizmet (eser veya vekâlet) sözleşmesinde ise hizmet veren bağımsızdır; işi kendi organizasyonuyla yapar. Uygulamada bağımlılık varsa ilişki iş sözleşmesi sayılabilir.
Bedeli döviz olarak yazabilir miyim?
EPARAF'ın hizmet sözleşmesi modülünde bedeli Türk lirası veya döviz cinsinden belirleyebilirsiniz. Döviz cinsinden bedellerde ödeme günündeki kur esasının sözleşmede açıkça yazılması önerilir.
Hizmet sözleşmesi ücretini kim öder?
EPARAF'ta işlem ücretini sözleşmeyi oluşturan taraf öder; tutar ödeme öncesinde ekranda gösterilir. Kurumsal hesaplarda paket kontenjanından bir sözleşme hakkı düşer.
Sözleşmeyi erken feshedersem ne olur?
Bu, sözleşmenin niteliğine ve yazdığınız fesih maddelerine bağlıdır. Vekâlet niteliğindeki ilişkilerde taraflar kural olarak her zaman sona erdirebilir; ancak uygun olmayan zamanda yapılan fesihte zarar tazmini gündeme gelebilir. Fesih koşullarını ve o güne kadar yapılan işin bedelini sözleşmede düzenlemeniz önerilir.
Gizlilik maddesi yeterli mi, ayrıca NDA gerekir mi?
Basit işlerde hizmet sözleşmesindeki gizlilik maddesi çoğu zaman yeterlidir. Hassas ticari bilgiler paylaşılacaksa veya görüşmeler sözleşmeden önce başlıyorsa ayrı bir gizlilik sözleşmesi yapmak daha güvenlidir.
Hizmet sözleşmenizi online imzalatın
Kapsamı, bedeli ve teslim takvimini girin; müşterinize ya da hizmet verenize kodla gönderin, ikiniz de telefonunuzdan imzalayın.
Ücretsiz hesap oluştur